یکشنبه ۱۹ آبان ۱۳۹۸, ساعت ۱۲:۴۱ |
یکم فروردین،  اورمزد روز

یکم فروردین،  اورمزد روز

یکم فروردین: اورمزد روز، جشن نوروز در آغاز فصل بهار

در ایران باستان، جشن های بسیاری به پا می شده است؛ از بسیاری جشن ها پیداست که ایرانیان برای شادی های زندگی، ارزش فراوان قائل بودند و طبع انسانی و روح دادگری و گرایش به راستی و مهربانی، خود دلیل آشکاری بر طبع تاژ (لطیف) و شادی آفرین نیاکان ما می باشد.

در سغد باستان (و امروزه در میان ارمنیان) از نوروز با نام «نوسرد/ نَـوَسَـرد/ نوسَـرِد» یاد می‌شده است که معنای «سال نو» را می‌دهد. (در اوستایی «سَـرِذَه» به معنای سال خورشیدی). در بدخشان با نام «شگون‌بهار»، در «شغنان» (در تاجیکستان در کرانه رود «پنج») بنام «خِـدِر ایام» (بزرگترین روزها) و در بابِل باستان و در نخستین روز ماه «نیسان» بنام جشن «اکیتو» (سومری «زَگْموک») شناخته می‌شده است.

در اوستا و نیز در نوشته های هندیان، از نوروز و مهرگان وسده سخنی نیامده است؛ همچنین در نوشته های ساسانی نیز از سده یادی نشده است به احتمالی، نوروز و تا حد کمتری مهرگان که به جشن مردمان برزگر ونه گله دار و کوچ نشین می ماند، یا از بومیان ایران گرفته شده است یا از میان رودان و بابل. نشانه هایی در دست است که نزد آریاها آغاز پاییز سر آغاز سال شمرده می شده است و در ظاهر، در آغاز روزگار هخامنشی نیز، پاییز به همراه جشن های مهرگان در ماه بغ یاد، ماه ستایش مهر، آغاز سال به شمار میرفته است.

نوروز و آغاز سال نو مناسبت های جداگانه ای هستند که با یکدیگر هم زمان شده اند. نوروز یکی از کهن ترین جشن های ملی ایرانیان است. واژه ی نوروز از دو بخش نو و روز تشکیل شده که نو به معنی تازه می باشد.در ایران بر سر خان نوروزی هفت ظرف چیده میشد که در هر ظرف نمادی از آفرینش قرار میگرفت  که عبارت اند از:

سمنو نماد زایش و باروری گیاهان است و از جوانه های تازه رسیده گندم تهیه می شود.

سنجد نماد عشق و دلباختگی است و از مقدمات اصلی تولد و زایندگی. عده ای عقیده دارند که بوی برگ و شکوفه درخت سنجد محرک عشق است!

یکم فروردین،  اورمزد روز

سیب هم نماد باروری است و زایش. درگذشته سیب را درخم های ویژه ای نگهداری می کردند و قبل از نوروز به همدیگر هدیه می دادند. می گویند که سیب با زایش هم نسبت دارد، بدین صورت که اغلب درویشی سیبی را از وسط نصف می کرد و نیمی از آن را به زن و نیم دیگر را به شوهر می داد و به این ترتیب مرد از عقیم بودن و زن از نازایی رها می شد.

سبزه نماد شادابی و سرسبزی و نشانگر زندگی بشر و پیوند او با طبیعت است.

درگذشته سبزه ها را به تعداد هفت یا دوازده که شمار مقدس برج هاست در قاب های گرانبها سبز می کردند. در دوران باستان درکاخ پادشاهان ۲۰ روز پیش از نوروز دوازده ستون را از خشت خام برمی آوردند و بر هریک از آنها یکی از غلات را می کاشتند و خوب روییدن هریک را به فال نیک می گرفتند و برآن بودند که آن دانه درآن سال پربار خواهدبود. در روز ششم فروردین آنها را می چیدند و به نشانه برکت و باروری در تالارها پخش می کردند.

سماق و سیر

نماد چاشنی و محرک شادی در زندگی به شمار می روند. اما غیر از این گیاهان و میوه های سفره نشین، خوان نوروزی اجزای دیگری هم داشته است: دراین میان «تخم مرغ» نماد زایش و آفرینش است و نشانه ای از نطفه و نژاد. «آینه» نماد روشنایی است و حتماً باید در بالای سفره جای بگیرد. «آب و ماهی» نشانه برکت در زندگی هستند. ماهی به عنوان نشانه اسفندماه بر سفره گذاشته می شود.

سکه که نمادی از امشاسپند شهریور (نگهبان فلزات) است و به نیت برکت و درآمد زیاد انتخاب شده است.

شاخه های سرو، دانه های انار، گل بیدمشک، شیر نارنج، نان و پنیر، شمعدان و... را هم می توان جزو اجزای دیگر سفره هفت سین دانست. «کتاب مقدس» هم یکی از پایه های اصلی خوان نوروزی است و براساس آن هرخانواده ای به تناسب مذهب خود، کتاب مقدسی را که قبول دارد بر سفره می گذارد.

چنانچه مسلمانان قرآن، زرتشتیان اوستا و کلیمیان تورات را بر بالا ی سفره هایشان  جای می دهند. بر سر سفره ی زرتشتیان درکنار اسپند و سنجد، «آویشن» هم دیده می شود که به گفته موبد فیروزگری خاصیت ضدعفونی کننده و دارویی دارد و به نیت سلامتی و بیشتر به حالت تبریک بر سر سفره گذاشته می شود. شماره ی هفت در فرهنگ ایرانی از تقدس و پاکی بسیار بالایی بخوردار است که دارای جهان بینی (عرفان) وآیینی میباشد.


منبع: بیتوته